De Franse reclameposter, een eeuw illustratie
De geschiedenis van de Franse reclameposter in 4 tijdperken: de Belle Époque van Chéret en Mucha, het interbellum van Cassandre en Broders, de naoorlogse periode van Savignac en Villemot, en de eigentijdse heropleving. De grote affichekunstenaars, de iconen en de redenen achter deze blijvende belangstelling.
In het kort
- 56 posters in de collectie Art deco posters, de 20 van dit artikel in de tabel hieronder.
- Vanaf 19,95 € in A4, tot 69,95 € in A0, 5 formaten per poster.
- Gedrukt the Nederland op aanvraag, gratis verzending vanaf 59 €.
De tabel
De 20 posters in één oogopslag
Voor de televisie, zelfs voor de radio, was er de affiche. Geplakt op de schuttingen van Parijs, opgehangen in stations, uitgedeeld in cafés: ze kondigde voorstellingen aan, prees aperitieven aan en vierde reizen met de nachttrein.
Bijna een eeuw lang was de affiche volkskunst en het belangrijkste medium. Van Chéret tot Savignac, via Mucha, Cassandre en Toulouse-Lautrec, schakelde ze de grootste Franse kunstenaars in en liet ze een onschatbaar grafisch erfgoed na. Dit is haar geschiedenis.
Om verder te lezen
De poster van dit fragment
Poster vrouw in jurk met stippen die een nummer kiest bij de jukebox
vanaf 19,95 €
De geschiedenis van de Franse reclameposter, van Toulouse-Lautrec tot de PLM
De Franse reclameposter ontstond eind 19e eeuw. Toulouse-Lautrec, Mucha en Chéret legden de codes vast: het vrouwelijke silhouet, versierde typografie, een afgebakend kleurenpalet. In de 20e eeuw maakten de spoorwegmaatschappijen PLM en SNCF van de poster een nationaal middel voor toeristische promotie. 50 jaar grafische vernieuwing vormen vandaag de voedingsbodem van de posters van Brunelia.
De oorsprong: de commerciële lithografie (1860-1890)
De moderne reclameposter ontstaat rond 1860 in Parijs, met de komst van commercieel haalbare kleurenlithografie. Jules Chéret is de absolute pionier: hij drukt duizenden affiches voor theaters, cabarets en luxeproducten. Zijn ‘Chérette’ (een luchtige vrouwenfiguur) wordt hhét icoon van de Belle Époque.
De gouden eeuw van de Belle Époque (1890-1914)
Toulouse-Lautrec, Mucha, Steinlen, Cappiello: de Belle Époque maakt van de poster een volwaardige kunstvorm. La Goulue (Toulouse-Lautrec, 1891), Job (Mucha, 1896) en Le Chat Noir (Steinlen, 1896) worden wereldberoemde iconen. De handtekening van de affichekunstenaar wordt net zo belangrijk als die van een schilder.
Roger Broders en het PLM-tijdperk (1922-1932)
Na de Eerste Wereldoorlog wordt toerisme aan zee en in de Alpen toegankelijker voor iedereen. Spoorwegmaatschappij Paris-Lyon-Méditerranée neemt Roger Broders in dienst, die tussen 1922 en 1932 de honderd bekendste PLM-posters tekent. Cassis, Bandol, La Ciotat, Sainte-Maxime: hij vindt de grammatica van de moderne reisposter uit.
Cassandre en de geometrische Art deco (1925-1940)
A.M. Cassandre zorgt in de jaren 1920-30 voor een revolutie in de poster. Étoile du Nord (1927), Normandie (1935), Wagons-Lits (1934): hij introduceert kubistische geometrie, gedurfde kleurvlakken en minimalistische typografie. Zijn invloed bepaalt het commerciële grafische ontwerp van de 20e eeuw.
Loupot, Carlu, Colin: de diversiteit van de scholen (1930-1950)
Charles Loupot tekent de posters van Saint-Raphaël en Nicolas. Jean Carlu vindt de moderne politieke poster uit. Paul Colin zet Joséphine Baker en de Parijse jazz in de schijnwerpers. Elke affichekunstenaar ontwikkelt een eigen stijl, maar allemaal delen ze het palet van terracotta, goud en diepblauw dat de Franse poster uit het interbellum kenmerkt.
Naoorlogse jaren en de grafische kentering (1945-1970)
Bernard Villemot, Raymond Savignac, Hervé Morvan: na de oorlog vindt de poster zichzelf opnieuw uit met een eenvoudiger, humoristischer grafisch ontwerp. Bonjour Paris (Villemot, 1956), Bally (Villemot, 1979), Aspirine (Savignac, 1956). De geleidelijke overgang van geschilderde naar vectorillustratie.
De overstap naar fotografie en het einde van de commerciële illustratie (1970-2000)
Vanaf 1970 neemt fotografie in de reclame geleidelijk de plaats in van de geschilderde illustratie. De geïllustreerde poster raakt in de marge, voorbehouden aan galeries en verzamelaars. Juist die leemte creëert de huidige markt voor posterreproducties: Brunelia sluit rechtstreeks aan bij de grote affichekunstenaars van voor 1970.
De hedendaagse revival (2000 tot nu)
Sinds 2000 maakt de geïllustreerde poster een sterke comeback, gedragen door interieurdecoratie en de belangstelling voor klassiek grafisch ontwerp. Hedendaagse studio's, onafhankelijke illustratoren en merken als Brunelia halen de beeldtaal van de jaren 1920 tot 1950 terug met moderne druktechnieken.
De Franse reclameposter is een van de weinige grafische kunstvormen die een eeuw hebben overleefd zonder aan leesbaarheid in te boeten. Een Cassandre-poster uit 1927 werkt visueel nog steeds, omdat hij rust op tijdloze principes: egale kleurvlakken, soepele geometrie en met de hand getekende typografie.
Meer over Roger Broders lees je in ons uitgebreide artikel over de PLM-illustrator. Bekijk ook onze gids met de 20 posters die geschiedenis schreven.
De poster van dit fragment
Poster vrouw in gouden pailletjesjurk onder een balzaalkroonluchter
vanaf 19,95 €
Stel deze muur samen
3 posters uit het artikel, op ware grootte
De 3 posters: 99,85 €
Veelgestelde vragen
Wat je ons vaak vraagt
Wie heeft de moderne reclameposter uitgevonden?
Jules Chéret (1836-1932) met zijn kleurrijke reclame-‘Chérettes’. Toulouse-Lautrec (1864-1901) zet die codes voort voor de Moulin Rouge.
Wanneer was de gouden eeuw van de Franse affiche?
1920-1950. De spoorwegmaatschappijen PLM en SNCF geven opdracht aan Cassandre, Roger Broders en Jean Dupas om Franse toeristische bestemmingen te promoten.
Welke stijl domineert de reclameposter van de jaren 30?
Art deco. Geometrie, vergulding, gestileerde silhouetten, schreefloze lettertypen. Het inspireert het grootste deel van de huidige collectie.
Hoeveel kost een authentieke originele poster uit die tijd?
De prijs van een originele historische poster hangt onder meer af van de maker, de uitgave, de staat en de herkomst. Raadpleeg een gespecialiseerde galerie of veilingresultaten voor een specifiek werk. Maak voor decoratie onderscheid tussen een geauthenticeerde originele poster, een herkenbare reproductie en een hedendaagse illustratie in klassieke stijl.
Waarom is de poster weer in de mode?
Een herontdekking uit de jaren 2010, gezocht door verzamelaars en liefhebbers van volwassen woondecoratie. De specifieke grafische taal en de culturele patina maken er iets van om door te geven binnen de familie.
Vervolg je reis
De collecties van dit artikel
Lees verder
